18–24 महिन्यांत भारतात 6 छोट्या हायब्रिड कार; मारुती, ह्युंदाई, टोयोटा आणि रेनॉचा 4 मीटरखालील बाजारावर दांव

भारताच्या हायब्रिड कार बाजारात आज प्रामुख्याने मध्यम आकाराच्या एसयूव्ही आणि एमपीव्ही दिसतात. पुढील 18–24 महिन्यांत हे चित्र बदलू शकते. मारुती सुझुकी, ह्युंदाई, टोयोटा आणि रेनॉ सुमारे अर्धा डझन छोट्या हायब्रिड कारची तयारी करत आहेत. या कारचा उद्देश इलेक्ट्रिक कारपेक्षा कमी किंमतीत शहरातील इंधन बचत देणे आणि एप्रिल 2027 पासून कडक होणारे कॅफे-3 नियम पूर्ण करण्यात कंपन्यांना मदत करणे हा आहे.

छोट्या कारकडे अचानक लक्ष का?

चार मीटरपेक्षा कमी लांबीच्या पात्र कारवरील जीएसटी 18% असल्यामुळे मोठ्या कारच्या तुलनेत कराचा फायदा मिळतो. भारतीय ग्राहक किंमत-संवेदनशील असल्यामुळे हायब्रिड तंत्रज्ञानाचा अतिरिक्त खर्च या करफायद्यात काही प्रमाणात सामावता येतो.

कॅफे-3 नियमाचा दबाव

1 एप्रिल 2027 पासून वाहन कंपन्यांच्या संपूर्ण विक्री ताफ्याची इंधन कार्यक्षमता अधिक कठोर पातळीवर नेण्याचे नियम लागू होतील. मोठ्या पेट्रोल एसयूव्ही जास्त विकणाऱ्या कंपनीला लहान, कार्यक्षम, हायब्रिड आणि इलेक्ट्रिक वाहनांनी सरासरी सुधारावी लागेल.

मारुतीचे “सिरीज हायब्रिड” काय?

सुझुकीचे मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी कात्सुहिरो काटो यांनी छोट्या कारसाठी सिरीज हायब्रिड प्रणाली विकसित करत असल्याचे सांगितले. यात पेट्रोल इंजिन मुख्यतः वीज तयार करते आणि चाकांना इलेक्ट्रिक मोटर चालवते. त्यामुळे शहरातील कमी वेग आणि वारंवार थांबा-सुरू वाहतुकीत इंजिन अधिक कार्यक्षम क्षेत्रात चालवता येते.

हे स्ट्राँग हायब्रिडपेक्षा कसे वेगळे?

टोयोटा-मारुतीच्या सध्याच्या स्ट्राँग हायब्रिडमध्ये परिस्थितीनुसार इंजिन थेट चाक चालवू शकते, मोटर चालवू शकते किंवा दोन्ही एकत्र काम करू शकतात. सिरीज हायब्रिडमध्ये चाकांचे प्रमुख यांत्रिक काम मोटर करते आणि इंजिन जनरेटरसारखे वापरले जाते.

पुढे बाहेरून चार्जही?

सुझुकीने सिरीज हायब्रिडमध्ये योग्य आकाराची बॅटरी आणि बाह्य चार्जिंग जोडून हलका रेंज-एक्स्टेंडर प्रकार विकसित करण्याची कल्पना मांडली आहे. मोठी आणि महाग बॅटरी न वापरता काही अंतर पूर्णपणे विजेवर आणि लांब प्रवासात पेट्रोल जनरेटरची मदत असा त्याचा सिद्धांत आहे.

कोणती मॉडेल्स येतील?

कंपन्यांनी सर्व सहा मॉडेल्सची अंतिम नावे आणि किंमती जाहीर केलेल्या नाहीत. उद्योग अहवालात मारुतीच्या छोट्या कार, ह्युंदाईच्या भारत-केंद्रित मॉडेल्स, टोयोटाचे लहान हायब्रिड आणि रेनॉच्या पुढील उत्पादन योजनांचा उल्लेख आहे. त्यामुळे विशिष्ट मॉडेलची पुष्टी नसताना सोशल मीडियातील नावांना निश्चित समजू नये.

हायब्रिड इलेक्ट्रिकपेक्षा स्वस्त का असू शकते?

पूर्ण इलेक्ट्रिक कारला मोठी बॅटरी लागते. हायब्रिडमध्ये बॅटरी खूप लहान असते, पण त्याच वेळी पेट्रोल इंजिन, इंधन टाकी आणि इलेक्ट्रिक मोटर दोन्ही ठेवावे लागतात. म्हणून हायब्रिड नेहमी स्वस्त असेलच असे नाही; किंमत तंत्रज्ञान, कर आणि उत्पादन प्रमाणावर अवलंबून असते.

चार्जिंगची चिंता नाही

सामान्य स्ट्राँग किंवा सिरीज हायब्रिडला ग्राहकाने प्लग लावण्याची गरज नसते. त्यामुळे घरच्या पार्किंगमध्ये चार्जर नसलेल्या ग्राहकासाठी तो इलेक्ट्रिक कारपेक्षा सोपा पर्याय आहे. मात्र पेट्रोल वापर पूर्णपणे बंद होत नाही.

शहरात जास्त फायदा

ब्रेकिंगदरम्यान ऊर्जा परत बॅटरीत साठवणे आणि कमी वेगात मोटर वापरणे यामुळे हायब्रिड शहरातील थांबा-सुरू वाहतुकीत अधिक प्रभावी असतो. सतत उच्च वेगाच्या महामार्गावर त्याचा पेट्रोल कारवरील फायदा तुलनेने कमी होऊ शकतो.

छोटी कार पुन्हा वाढतेय?

एसयूव्हीच्या वाढीमुळे हॅचबॅकचा हिस्सा कमी झाला असला तरी चार मीटरखालील कॉम्पॅक्ट एसयूव्ही भारतात अत्यंत मोठा विभाग आहे. म्हणजे “छोटी कार” म्हणजे फक्त पारंपरिक हॅचबॅक नाही; ब्रेझा, नेक्सॉन, व्हेन्यू आणि सोनेटसारखी वाहनेही या लांबीच्या चौकटीत येतात.

टोयोटाला काय फायदा?

टोयोटाकडे हायब्रिड तंत्रज्ञानाचा अनेक दशकांचा अनुभव आहे आणि भारतात हायरायडर व इनोव्हा हायक्रॉसद्वारे बाजार तयार झाला आहे. लहान हायब्रिडमध्ये प्रवेश केल्यास तंत्रज्ञान मोठ्या प्रमाणावर वापरून घटक खर्च कमी करण्याची संधी मिळू शकते.

ह्युंदाईसाठी नवा टप्पा

ह्युंदाई भारतात पेट्रोल, डिझेल, सीएनजी आणि इलेक्ट्रिक पर्याय देते; मोठ्या प्रमाणातील हायब्रिड मात्र तिच्या भारतीय पोर्टफोलिओत प्रमुख नाही. कॅफे नियम आणि बाजार मागणीमुळे हा रिकामा भाग भरला जाऊ शकतो.

रेनॉची पुनरागमन रणनीती

रेनॉने डस्टरसह भारतीय बाजारात नवीन उत्पादन चक्र सुरू केले आहे. हायब्रिड तंत्रज्ञान जोडल्यास इंधन कार्यक्षमता आणि कडक नियम पूर्ण करण्यात मदत होईल. पण किंमत भारतीय ग्राहकाच्या अपेक्षेत ठेवणे निर्णायक राहील.

ग्राहकाने हायब्रिडसाठी किती अतिरिक्त पैसे द्यावेत?

याचे उत्तर वार्षिक धावण्यावर अवलंबून आहे. हायब्रिड पेट्रोलपेक्षा 2 लाख रुपये महाग आणि इंधन बचत वर्षाला फक्त 20,000 रुपये असेल तर साध्या गणनेत किंमत फरक भरून काढायला 10 वर्षे लागू शकतात. प्रत्यक्ष गणना मायलेज, पेट्रोल किंमत, पुनर्विक्री आणि वित्त खर्चासह करावी.

इलेक्ट्रिक विरुद्ध हायब्रिड लढाई?

दोन्ही तंत्रज्ञान वेगवेगळ्या ग्राहकांसाठी उपयुक्त ठरू शकतात. घरचे चार्जिंग आणि मोठी रोजची धाव असल्यास इलेक्ट्रिकचा प्रति किलोमीटर खर्च कमी असू शकतो. चार्जिंग सुविधा नसल्यास हायब्रिड सोपा संक्रमण पर्याय आहे.

पुढील 18–24 महिन्यांत काय पाहावे?

सहा मॉडेल्सची वास्तविक किंमत, प्रमाणित आणि प्रत्यक्ष मायलेज, कॅफे क्रेडिटची गणना, बॅटरी हमी आणि पेट्रोल मॉडेलवरील अतिरिक्त किंमत हे भारतीय ग्राहकासाठी निर्णायक मुद्दे असतील.

स्रोत

इकॉनॉमिक टाइम्स, 5 ऑक्टोबर 2026 — चार वाहन कंपन्यांची सुमारे सहा छोट्या हायब्रिडची योजना आणि सुझुकीच्या सिरीज हायब्रिड तंत्रज्ञानाचे विधान.