नवरात्रीतील वाहनविक्री 6.52% घटली; विद्युत वाहनांची 26.78% वाढ

वाहन वितरक संघटनेने 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी नवरात्रीतील वाहननोंदणीची प्राथमिक आकडेवारी जाहीर केली. देशात 11,23,086 वाहनांची किरकोळ विक्री झाली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 6.52% कमी आहे. मात्र विद्युत वाहनांची विक्री 26.78% वाढून 1,17,437 वर पोहोचली.

विक्री कमी झाली तरी चित्र वेगळे का?

फाडाच्या अहवालानुसार 11 ते 20 ऑक्टोबर 2026 या कालावधीत 11,23,086 वाहनांच्या नोंदण्या झाल्या. मागील वर्षाच्या नवरात्र काळातील विक्री 12,01,479 होती. त्यामुळे एकूण वार्षिक घट 6.52% झाली. मात्र दोन्ही वर्षांतील सणाचे दिवस समान नव्हते. फाडाचे अध्यक्ष साई गिरिधर यांनी सांगितले की 2025 मध्ये नवरात्रीचे अकरा दिवस होते, तर या वर्षी दहा दिवस होते. शिवाय मागील वर्षी वस्तू आणि सेवा करबदलामुळे थांबलेली मागणी सणासुदीत बाजारात आली होती. म्हणून केवळ एकूण आकडा पाहिल्यास मागणीतील बदलाचा चुकीचा अर्थ निघू शकतो. 2024 मधील नवरात्रीच्या तुलनेत यंदाची एकूण विक्री 26.76% अधिक होती. या संदर्भात 2026 ची स्थिती मागील वर्षापेक्षा कमी आणि दोन वर्षांपूर्वीपेक्षा अधिक दिसते. ही आकडेवारी प्राथमिक असल्यामुळे अंतिम नोंदींमध्ये बदल होऊ शकतो. एकूण विक्री घटली म्हणजे प्रत्येक राज्यात किंवा प्रत्येक वाहनवर्गात सारखी घट झाली असेही नाही. तुलना करताना दिवसांची संख्या आणि लागू असलेली कररचना तपासणे आवश्यक आहे. पुढील दिवाळीच्या नोंदींमध्ये मागणी वेगळी असू शकते.

प्रवासी गाड्या आणि दोनचाकींची स्थिती

फाडानुसार नवरात्रीत 1,82,728 प्रवासी वाहनांची विक्री नोंदली गेली. मागील वर्षाच्या 2,34,004 वाहनांपेक्षा ही 21.91% कमी होती. परंतु 2024 मध्ये 1,65,534 प्रवासी वाहनांची विक्री झाली होती, त्यामुळे त्या तुलनेत यंदाची विक्री 10.39% अधिक आहे. दोनचाकी वाहनांच्या नोंदी 8,34,075 झाल्या. मागील वर्षी या प्रकारात 8,58,027 वाहनांची विक्री झाली होती. त्यामुळे दोनचाकींची वार्षिक घट 2.79% झाली. प्रवासी गाड्या आणि दोनचाकींच्या वेगळ्या टक्केवारींमागे मूळ विक्रीचा आकार महत्त्वाचा आहे. एका वर्गातील नोंदणी कमी झाली म्हणजे सर्व उत्पादकांच्या प्रत्येक मॉडेलची मागणी कमी झालीच असे नाही. फाडाच्या या आकड्यांत ग्राहकांना वितरकांकडून विकल्या गेलेल्या वाहनांची नोंद आहे. कारखान्यांतून वितरकांकडे पाठवलेल्या वाहनांची घाऊक संख्या वेगळी असू शकते. त्यामुळे दोन्ही प्रकारच्या विक्रीला एकच संख्या समजणे चुकीचे आहे. राज्यनिहाय आणि मॉडेलनिहाय माहितीशिवाय एखाद्या कंपनीच्या कामगिरीचा निश्चित निष्कर्ष काढता येत नाही.

विद्युत वाहनांच्या विक्रीत मोठी वाढ

नवरात्रीत विद्युत वाहनांच्या 1,17,437 नोंदण्या झाल्याची माहिती फाडाने दिली. मागील वर्षाच्या 92,628 नोंदींच्या तुलनेत ही 26.78% वाढ होती. या वर्षी सर्व वाहनांच्या विक्रीत विद्युत वाहनांचा वाटा सुमारे 10.5% झाला. मागील वर्षी तो सुमारे 7.7% होता. मात्र हा संपूर्ण आर्थिक वर्षाचा बाजारहिस्सा नाही; केवळ नवरात्रीच्या दहा दिवसांचा आकडा आहे. तसेच त्यात केवळ विद्युत प्रवासी कार नाहीत. विद्युत दोनचाकी, तीनचाकी आणि इतर संबंधित वाहनांचा समावेश आहे. त्यामुळे विद्युत वाहनांची विक्री वाढल्याचे महत्त्व मान्य करतानाच कोणत्या वाहनवर्गात किती वाढ झाली हे स्वतंत्र तपासावे लागेल. पेट्रोलवरील वाहनांपेक्षा विद्युत वाहन प्रत्येक परिस्थितीत स्वस्त पडते असा निष्कर्ष या विक्रीवरून निघत नाही. ग्राहकाने आपले रोजचे अंतर, घरातील चार्जिंग आणि जवळच्या अधिकृत सेवा केंद्राचा विचार करावा. बॅटरीची हमी आणि बदलण्याच्या अटीही महत्त्वाच्या आहेत. अधिकृत प्रमाणित प्रवासक्षमता आणि प्रत्यक्ष प्रवासाचे अंतर वेगळे असू शकते.

तीनचाकी, व्यावसायिक वाहने आणि ट्रॅक्टर

फाडाच्या आकडेवारीनुसार व्यावसायिक वाहनांच्या 35,618 नोंदण्या झाल्या. त्या मागील वर्षापेक्षा 1.12% अधिक होत्या. तीनचाकींची विक्री 45,735 झाली असून त्यात 7.51% घट होती. ट्रॅक्टरची विक्री 22,690 झाली आणि वाढ 0.89% होती. चाकांवर चालणाऱ्या बांधकाम यंत्रांची विक्री 2,240 नोंदली गेली. त्या वर्गात 1.97% घट झाली. या वेगवेगळ्या श्रेणी एकत्र केल्यावरच देशातील एकूण वाहननोंदणीची संख्या मिळते. व्यावसायिक वाहनांचा आकडा वाढला म्हणजे सर्व मालवाहतूक कंपन्यांच्या उत्पन्नात समान वाढ झाली असा अर्थ नाही. तसेच ट्रॅक्टरची विक्री शेतीच्या स्थानिक हंगामाने प्रभावित होऊ शकते. प्रत्येक वर्गाची बाजाररचना आणि ग्राहकांची खरेदीची कारणे वेगळी असतात. दोनचाकींचा बाजार मोठा असल्यामुळे छोट्या टक्केवारी बदलानेही वाहनसंख्येत मोठा फरक पडू शकतो. म्हणून टक्केवारीबरोबर प्रत्यक्ष नोंदणी संख्या पाहणे आवश्यक आहे. फाडाचा हा अहवाल आर्थिक उत्पादन किंवा उद्योगातील नफ्याचे मोजमाप नाही.

पुढील दिवाळी विक्रीत काय पाहावे?

नवरात्रीत कमी झालेली विक्री पुढील दिवाळीच्या काळात किती बदलते हे महत्त्वाचे राहील. हा अहवाल दहा दिवसांपुरता असल्यामुळे संपूर्ण ऑक्टोबरच्या विक्रीचा अंदाज याच प्रमाणात करता येत नाही. वाहन खरेदी करणाऱ्यांनी जाहिरातीतील सवलत, एक्स-शोरूम दर आणि प्रत्यक्ष रस्त्यावरील किंमत यांत फरक लक्षात ठेवावा. विमा, नोंदणीकर, कर्जाचे प्रक्रिया शुल्क आणि व्याज यांची स्वतंत्र माहिती घ्यावी. विद्युत वाहनासाठी बॅटरीवरील हमी, अधिकृत दुरुस्ती केंद्र आणि प्रत्यक्ष चार्जिंग उपलब्धतेची तपासणी करावी. वितरकांनी ग्राहकांपर्यंत पोहोचलेल्या वाहनांची विक्री आणि कारखान्यांतून मिळणारा पुरवठा यांची स्वतंत्र नोंद पाहावी. एका वर्षाच्या सणकाळातील वाढ किंवा घट पुढील वर्षी तशीच राहील असे नाही. अंतिम फाडा आकडे उपलब्ध झाल्यावर या प्राथमिक अहवालातील बदल स्पष्ट होऊ शकतील. पुढील कालावधीत प्रवासी वाहनांची मागणी सुधारते का आणि विद्युत वाहनांचा वाढता वाटा टिकतो का याकडे लक्ष राहील.

स्रोत

• फाडा, अधिकृत प्राथमिक नोंदणी अहवाल — 21 ऑक्टोबर 2026
• टाइम्स ऑफ इंडिया ऑटो — 21 ऑक्टोबर 2026
• इकॉनॉमिक टाइम्स — 21 ऑक्टोबर 2026
• एनडीटीव्ही प्रॉफिट — 21 ऑक्टोबर 2026