जिओचे 27.13 लाख, एअरटेलचे 26.92 लाख मोबाइल ग्राहक वाढले; ट्रायचा अहवाल

भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी सप्टेंबरमधील मोबाइल ग्राहकजोडण्यांची आकडेवारी प्रसिद्ध केली. रिलायन्स जिओच्या जोडण्यांत 27.13 लाख आणि भारती एअरटेलच्या जोडण्यांत 26.92 लाखांची निव्वळ भर पडली. देशातील सर्व दूरध्वनी जोडण्यांची संख्या 136.8 कोटींवर पोहोचली; मात्र जोडण्यांची संख्या आणि वेगवेगळ्या व्यक्तींची संख्या एकसारखी नसते.

Table of Contents

जिओ आणि एअरटेलमध्ये किती फरक?

ट्रायच्या 27 ऑक्टोबरच्या अहवालानुसार सप्टेंबरमध्ये जिओने 27.13 लाख मोबाइल जोडण्या वाढवल्या. एअरटेलने 26.92 लाख नवीन निव्वळ जोडण्या नोंदवल्या. बिझनेस स्टँडर्डच्या पीटीआय वृत्ताने या संख्यांची पुष्टी केली. महिनाअखेरीस जिओकडे 51.11 कोटी तर एअरटेलकडे सुमारे 49.43 कोटी मोबाइल जोडण्या होत्या. या दोन्ही कंपन्यांची एकत्रित भर जवळपास 54 लाख होती. तथापि दोन वेगवेगळी सिमकार्ड वापरणाऱ्या एकाच व्यक्तीच्या दोन जोडण्या मोजल्या जातात. त्यामुळे एकूण जोडण्या म्हणजे तितक्याच स्वतंत्र व्यक्ती असा निष्कर्ष योग्य नाही. एखाद्या महिन्यात विकली गेलेली सर्व सिमकार्डे आणि वर्षाच्या दोन महिन्यांतील फरकाने निघालेली निव्वळ भर यांतही महत्त्वाचा फरक असतो. काही जुनी खाती बंद झाल्यानंतरही नवीन जोडण्या झाल्यामुळे एकूण संख्या वाढू शकते. म्हणून कंपन्यांच्या वाढीची तुलना करताना समान व्याख्या आणि समान कालावधी वापरणे आवश्यक आहे. ग्राहकसंख्या अधिक असल्यामुळे एखाद्या परिसरातील नेटवर्क नक्की चांगले असते असेही म्हणता येत नाही.

बीएसएनएल आणि व्होडाफोन आयडियाचे आकडे

सरकारी बीएसएनएलने सप्टेंबरमध्ये सुमारे 6.26 लाख जोडण्या वाढवल्याचे ट्रायच्या आकडेवारीत दिसते. त्यानंतर कंपनीची एकूण ग्राहकजोडणी संख्या जवळपास 9.43 कोटी झाली. व्होडाफोन आयडियानेही 5.5 लाख मोबाइल जोडण्यांची भर नोंदवली. मनीकंट्रोल आणि बिझनेस स्टँडर्डने हे आकडे प्रकाशित केले आहेत. त्यामुळे त्या महिन्यात सर्व प्रमुख सेवापुरवठादारांच्या नोंदीत वाढ झाली. पण एका कंपनीकडून दुसरीकडे किती लोक गेले, किती जणांनी पहिल्यांदा फोन घेतला आणि किती अतिरिक्त सिमकार्डे वापरली गेली हे केवळ या आकड्यांवरून सांगता येत नाही. मोबाइल ग्राहकजोडण्यांची वाढ म्हणजे नेटवर्कच्या वेगातही तितक्याच प्रमाणात वाढ झाली असा अर्थ नाही. सेवा दर्जासाठी स्वतंत्र चाचण्यांतील कॉल यशस्वी होण्याचे प्रमाण, इंटरनेट वेग आणि तक्रारी पाहाव्या लागतात. ग्राहकांनी आपल्या गावातील आणि घरातील प्रत्यक्ष सेवा तपासून नेटवर्क निवडावे. राष्ट्रीय पातळीवरील मोठ्या कंपनीचा अनुभव प्रत्येक दुर्गम भागात सारखा असण्याची हमी नाही.

136.8 कोटी दूरध्वनी जोडण्यांचा अर्थ

मनीकंट्रोलच्या 27 ऑक्टोबरच्या वृत्तानुसार सप्टेंबरअखेरीस भारतातील सर्व दूरध्वनी जोडण्या 1.368 अब्ज झाल्या. ऑगस्टअखेरीस त्यांची संख्या 1.361 अब्ज होती. महिन्यात सुमारे 72.3 लाख जोडण्यांची निव्वळ भर पडली. या आकड्यात मोबाइलव्यतिरिक्त स्थिर दूरध्वनी जोडण्यांचा समावेश होतो. त्यामुळे सर्व दूरध्वनींची वाढ आणि मोबाइल सेवांची वाढ या समान नसतात. शहरी भागातून वाढीला मोठा आधार मिळाल्याचे अहवालात म्हटले आहे. मात्र शहरी वाढीवरून देशातील प्रत्येक ग्रामीण भागात समान वेगाची सेवा उपलब्ध झाली असे ठरत नाही. एकाच व्यक्तीकडे वैयक्तिक तसेच कार्यालयीन वेगवेगळे क्रमांक असू शकतात. काही उपकरणांसाठी स्वतंत्र दूरसंचार जोडण्या वापरल्या जातात. म्हणून एकूण जोडण्या आणि देशाची लोकसंख्या यांची साधी बरोबरी करू नये. ब्रॉडबँड ग्राहकांची आकडेवारी आणि मोबाइल फोन जोडण्यांची आकडेवारी यांच्याही व्याख्या वेगळ्या आहेत. डिजिटल सेवा वापरणाऱ्या व्यक्तींचे वास्तव प्रमाण समजण्यासाठी अधिक तपशील आवश्यक आहेत.

मोबाइल क्रमांक पोर्ट करण्याच्या विनंत्या

बिझनेस स्टँडर्डच्या पीटीआय वृत्तानुसार सप्टेंबरमध्ये सुमारे 1.68 कोटी मोबाइल क्रमांक पोर्ट करण्याच्या विनंत्या नोंदवण्यात आल्या. मोबाइल क्रमांक पोर्टेबिलिटीमुळे क्रमांक कायम ठेवून सेवापुरवठादार बदलता येतो. मात्र विनंती नोंदली गेली म्हणजे त्या सर्वांची प्रक्रिया यशस्वीपणे पूर्ण झाली असे नाही. तांत्रिक पडताळणी आणि सेवेशी संबंधित अटी पूर्ण कराव्या लागतात. ग्राहक कमी शुल्कासाठी कंपनी बदलू शकतात, पण नेटवर्कचा दर्जा किंवा ग्राहकसेवाही कारणीभूत असू शकते. राष्ट्रीय पोर्टेबिलिटी आकडेवारीत एखाद्या शहरातील सेवा का बदलली याची व्यक्तिगत कारणे दिलेली नसतात. कंपनी बदलण्यापूर्वी सध्याच्या योजनांची वैधता, थकबाकी आणि नवीन कंपनीच्या कव्हरेजची चाचणी करावी. पोर्टेबिलिटीचा अर्ज करताना अधिकृत मार्ग वापरावा आणि अनोळखी व्यक्तीस संवेदनशील पडताळणी माहिती देऊ नये. सेवा बदलली तरी काही जुन्या योजना किंवा सवलती त्याच अटींवर चालू राहतील असे नाही. ग्राहकाने नवीन सेवा प्रदात्याकडून लागू शुल्कांची माहिती घ्यावी.

पुढील महिन्यांत कोणते बदल पाहावेत?

ट्रायचा हा अहवाल 27 ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध झाला असला तरी त्यातील मोजमाप 30 सप्टेंबर 2026 अखेरचे आहे. त्यामुळे हे आकडे ऑक्टोबरमधील नव्या ग्राहकांची संख्या नाहीत. जिओ आणि एअरटेलच्या सप्टेंबरमधील वाढीवरून पुढील सर्व महिन्यांचे निकाल निश्चित ठरत नाहीत. कंपन्या दर, पायाभूत सुविधा आणि ग्राहकसेवा बदलत असल्यामुळे त्यांच्या जोडण्यांची संख्या बदलू शकते. ग्राहकांनी दरपत्रक, नेटवर्क कव्हरेज आणि इंटरनेटचा प्रत्यक्ष वेग यांची नियमित तुलना करावी. वीजपुरवठा खंडित झाल्यानंतर सेवा किती काळ उपलब्ध राहते हेही काही भागांत महत्त्वाचे ठरते. तक्रार असल्यास संबंधित कंपनीच्या अधिकृत तक्रार प्रक्रियेचा वापर करावा. पुढील ट्राय अहवालात बीएसएनएलची वाढ टिकते का, व्होडाफोन आयडियाची जोडणी संख्या कशी बदलते आणि पोर्टेबिलिटीच्या विनंत्या कमी होतात का याकडे लक्ष राहील.