आयसीआयसीआय बँकेचा नफा 20.1% वाढून 14,843 कोटी रुपये; कर्जवाढ 30%

आयसीआयसीआय बँकेने 17 ऑक्टोबर 2026 रोजी सप्टेंबरअखेरच्या तिमाहीचे आर्थिक निकाल जाहीर केले. बँकेचा स्वतंत्र निव्वळ नफा मागील वर्षाच्या तुलनेत 20.1% वाढून 14,843 कोटी रुपये झाला; एकूण कर्जवाटपातील वाढ 30% होती. मात्र निव्वळ व्याज नफा दर मागील तिमाहीच्या तुलनेत कमी झाल्याने केवळ नफ्याची वाढ पाहणे पुरेसे नाही.

नफ्यातील वाढीचे प्रमुख कारण

बँकेच्या अधिकृत निकालानुसार सप्टेंबर 2026 तिमाहीतील करानंतरचा स्वतंत्र नफा 14,843 कोटी रुपये होता. मागील वर्षाच्या समान तिमाहीच्या तुलनेत ही 20.1% वाढ आहे. रॉयटर्सच्या 17 ऑक्टोबरच्या अहवालानुसार विश्लेषकांना 14,251 कोटी रुपयांचा नफा अपेक्षित होता. त्यामुळे प्रत्यक्ष नफा अंदाजापेक्षा अधिक नोंदवला गेला. बँकेचे निव्वळ व्याज उत्पन्न 25,339 कोटी रुपयांवर पोहोचले. त्यात वार्षिक 17.7% वाढ झाली. निव्वळ व्याज उत्पन्न म्हणजे कर्जावरील प्राप्त व्याजातून ठेवी आणि इतर निधीवर दिलेले व्याज वजा केल्यावर उरणारी रक्कम. कर्जाचे प्रमाण वाढल्यामुळे व्याजातून मिळणारे एकूण उत्पन्न वाढू शकते. मात्र ठेवींच्या खर्चात वाढ झाली तर त्याचा नफा दरावर परिणाम होऊ शकतो. म्हणून नफा वाढला म्हणजे प्रत्येक कर्जावर जास्त नफा मिळत आहे असे ठरवता येत नाही. बँकेने मुख्य परिचालन नफा वार्षिक 21.8% वाढून 20,805 कोटी रुपये झाल्याचेही जाहीर केले. हा नफा आणि करानंतरचा निव्वळ नफा दोन वेगवेगळी आर्थिक मोजमापे आहेत.

कर्जवाटपातील 30% वाढ कशी मोजली?

बँकेच्या माहितीनुसार 30 सप्टेंबर 2026 रोजी एकूण कर्जपुस्तक 18,31,580 कोटी रुपयांवर पोहोचले. वर्षभरातील वाढ 30% होती. मात्र परदेशी चलनातील अनिवासी ठेवींविरुद्ध आंतरराष्ट्रीय शाखांनी दिलेली कर्जे वगळल्यास वाढ 24.1% राहते. हा फरक महत्त्वाचा आहे कारण दोन्ही आकडे बँकेचे असले तरी त्यांच्या मोजणीतील व्यवहार वेगळे आहेत. रॉयटर्सने कंपन्यांकडून आणि किरकोळ ग्राहकांकडून कर्जाची मागणी वाढल्याचे नमूद केले आहे. कर्जपुस्तक मोठे झाले म्हणून प्रत्येक कर्जदार वेळेवर परतफेड करेल अशी हमी मिळत नाही. भविष्यातील अनुत्पादित कर्जांचे प्रमाण पाहणे तितकेच आवश्यक आहे. ग्राहकाने कर्ज घेताना बँकेच्या तिमाही नफ्यापेक्षा स्वतःच्या कर्जावरील प्रत्यक्ष व्याजदर आणि परतफेडीची क्षमता तपासावी. एकूण कर्जवाढीचा आकडा एखाद्या व्यक्तीस कर्ज मंजूर होईलच असा संकेत नाही. परदेशी चलनातील ठेवींवर आधारित कर्जवाढ आणि देशांतर्गत कर्जांची मागणी यांचा वेगळा अभ्यास करावा लागतो.

ठेवींमध्ये 27.1% वाढ; पण आणखी एक आकडा

बँकेच्या 17 ऑक्टोबरच्या अधिकृत पत्रकानुसार सप्टेंबरअखेरीस एकूण ठेवी 20,49,874 कोटी रुपये होत्या. त्यांत वार्षिक 27.1% वाढ नोंदली गेली. पण परदेशी चलनातील अनिवासी ठेवी बाजूला ठेवल्यास वार्षिक वाढ केवळ 17% आहे. हा आकड्यांमधील विरोधाभास नाही; दोन्ही मोजमापांत समाविष्ट असलेल्या ठेवी वेगळ्या आहेत. तिमाहीतील सरासरी ठेवी 18,88,219 कोटी रुपये होत्या. या सरासरीत वार्षिक 21.2% वाढ झाल्याचे बँकेने सांगितले. तिमाहीच्या शेवटच्या दिवसाची रक्कम आणि तिमाहीभराची सरासरी एकसारखी असू शकत नाही. मोठ्या ठेवी काही काळापुरत्या आल्या असतील तर त्यांचा सरासरीवर वेगळा परिणाम होऊ शकतो. कर्जवाटपासाठी स्थिर निधी मिळणे बँकेला महत्त्वाचे असते. ठेवीदारांनी या वाढीवरून बचत खात्याचे व्याजदर आपोआप वाढले आहेत असा निष्कर्ष काढू नये. अधिकृत दरसूची आणि ठेव योजनेच्या अटी स्वतंत्रपणे पाहाव्या लागतील.

व्याज नफा दर आणि कर्जांची गुणवत्ता

रॉयटर्सच्या माहितीनुसार बँकेचा निव्वळ व्याज नफा दर मागील तिमाहीतील 4.36% वरून 4.18% झाला. व्याज नफा दर कमी असूनही मोठ्या कर्जपुस्तकामुळे एकूण व्याज उत्पन्न वाढू शकते. बुडीत कर्जांसाठी करावी लागणारी तरतूद 6.9% कमी होऊन 851 कोटी रुपये झाल्याचे रॉयटर्सने नमूद केले. बँकेच्या अधिकृत अहवालानुसार निव्वळ अनुत्पादित कर्जांचे गुणोत्तर 0.30% होते. रॉयटर्सच्या अहवालात एकूण अनुत्पादित कर्जांचे प्रमाण मागील तिमाहीतील 1.38% वरून 1.20% झाल्याचे सांगितले आहे. एकूण अनुत्पादित कर्ज आणि तरतुदी वजा केल्यानंतरचे निव्वळ अनुत्पादित कर्ज वेगळे असते. त्यामुळे 1.20% आणि 0.30% यांची थेट तुलना करून तफावत असल्याचे म्हणणे अचूक नाही. बँकेने कर्जांबद्दल राखून ठेवलेल्या रकमेचा विचार केल्यानंतर दुसरे गुणोत्तर तयार होते. कर्जगुणवत्ता सध्या सुधारली असली तरी पुढील तिमाहीत नवीन बुडीत कर्जे निर्माण होऊ शकतात. म्हणून एकाच तिमाहीवरून जोखीम पूर्णपणे संपली असे म्हणता येत नाही.

ठेवीदार आणि गुंतवणूकदारांनी पुढे काय पाहावे?

अधिकृत निकालानुसार बँकेचे एकूण भांडवल पर्याप्तता गुणोत्तर 16.68% होते. प्रमुख समभाग भांडवलाचे गुणोत्तर 16.01% नोंदले गेले. या गुणोत्तरांमधून जोखीम पेलण्यासाठी बँकेकडे असलेल्या भांडवलाची कल्पना मिळते. मात्र त्यावरून भविष्यातील समभाग भाव किंवा ठेवींवरील उत्पन्न निश्चित होत नाही. बँकेने इतर उत्पन्न वार्षिक 6.2% वाढून 8,047 कोटी रुपये झाल्याचे रॉयटर्सने नमूद केले. व्याजातून येणाऱ्या उत्पन्नापेक्षा हे स्वतंत्र उत्पन्न आहे. ग्राहकांनी कर्जासाठी वार्षिक व्याजदर, प्रक्रिया शुल्क आणि मुदतपूर्व परतफेडीच्या अटी लेखी स्वरूपात घेणे आवश्यक आहे. ठेवीदारांनी ठेव विम्याची लागू मर्यादा आणि योजनेच्या अटी तपासाव्यात. समभागधारकांनी 30% कर्जवाढ, 4.18% व्याज नफा दर आणि 0.30% निव्वळ अनुत्पादित कर्जांचे गुणोत्तर एकत्र पाहावे. ही माहिती गुंतवणुकीचा सल्ला नाही. पुढील तिमाहीत परदेशी चलनातील ठेवींमुळे निर्माण होणारे फरक कमी होतात का आणि व्याज नफा दर सुधारतो का हे लक्षात ठेवावे. बँकेचे अधिकृत निवेदन हा स्वतंत्र आर्थिक निकाल मांडतो; एकत्रित निकालात उपकंपन्यांच्या कामगिरीचाही समावेश होतो. त्यामुळे स्वतंत्र नफ्याच्या आकड्याची तुलना एकत्रित नफ्याशी केल्यास चुकीचा निष्कर्ष निघू शकतो. आकडे तपासताना आर्थिक अहवालात कोणती व्याप्ती वापरली आहे हे स्पष्ट असावे.

स्रोत

• आयसीआयसीआय बँक अधिकृत निकाल — 17 ऑक्टोबर 2026
• रॉयटर्स — 17 ऑक्टोबर 2026
• टाइम्स ऑफ इंडिया — 17 ऑक्टोबर 2026
• मनीकंट्रोल — 17 ऑक्टोबर 2026