पेटीएमची मूळ कंपनी वन97 कम्युनिकेशन्सने 26 ऑक्टोबर 2026 रोजी सप्टेंबर तिमाहीत 2,648 कोटी रुपये महसूल आणि 225 कोटी रुपये नफा जाहीर केला. कामकाजातील महसूल वर्षभरात 28% वाढला आणि परिचालन नफा 270 कोटी रुपयांवर पोहोचला. मात्र नफ्यातील मोठी टक्केवारी वाढ समजताना मागील वर्षातील विशेष खर्च लक्षात घ्यावा लागतो.
महसूल आणि नफ्याचे वेगवेगळे आकडे
पेटीएमच्या 26 ऑक्टोबरच्या अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकानुसार करानंतरचा नफा 225 कोटी रुपये होता. मागील वर्षाच्या समान तिमाहीत नफा 21 कोटी रुपये होता. त्यामुळे वरवर नफा दहापटीपेक्षा अधिक वाढल्याचे दिसते. इकॉनॉमिक टाइम्स आणि बिझनेस स्टँडर्डनेही हा बदल नोंदवला. पण मागील वर्षाच्या निकालात संयुक्त व्यवसायाशी संबंधित 190 कोटी रुपयांचा विशेष खर्च होता, असे सीएनबीसी टीव्ही18 ने म्हटले आहे. अशा खर्चामुळे आधीच्या वर्षाचा निव्वळ नफा कमी दिसतो. विशेष घटक वगळून नियमित नफ्याची तुलना केल्यास त्याच प्रमाणात वाढ दिसणार नाही. मनीकंट्रोलच्या मते विशेष घटकांपूर्वीचा नफा 229 कोटी रुपये होता, मागील वर्षी तो 211 कोटी रुपये होता. यामुळे 225 आणि 229 कोटी हे वेगवेगळ्या आर्थिक व्याख्यांचे आकडे आहेत हे स्पष्ट होते. एकूण कामकाज महसूल मागील वर्षीच्या 2,061 कोटी रुपयांवरून 2,648 कोटींवर गेला.
परिचालन नफ्यातील 90% वाढ
कंपनीच्या अधिकृत पत्रकात व्याज, कर आणि घसारा वजावटीपूर्वीचा परिचालन नफा 270 कोटी रुपये नोंदवला आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत ही सुमारे 90% वाढ आहे. महसुलातील परिचालन नफ्याचा वाटा 10% च्या पुढे गेला असल्याचे कंपनीने म्हटले. मात्र परिचालन नफा आणि कर भरल्यानंतर शिल्लक राहणारा निव्वळ नफा समान नसतो. व्यवसायातील नियमित खर्चानंतर व्याज, कर आणि लेखांकनातील इतर घटकांचा परिणाम होतो. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वापरामुळे खर्चाच्या कार्यक्षमतेत सुधारणा झाली. अप्रत्यक्ष खर्चाचा महसुलातील वाटा मागील वर्षाच्या 52% वरून 46% पर्यंत कमी झाल्याचे अधिकृत माहितीमध्ये नमूद आहे. त्यामुळे महसूल वाढीबरोबर व्यवस्थापनाचा खर्च तुलनेने हळू वाढल्याचे दिसते. तथापि एआय साधने वापरल्यामुळे सर्व बचत झाली असे स्वतंत्रपणे सिद्ध झालेले नाही. नियमित परिचालनातील परिणाम पुढील तिमाहीत टिकतो का हे महत्त्वाचे राहील.
1.64 कोटी व्यापारी सदस्यत्वांचे महत्त्व
कंपनीने तिमाहीअखेरीस देय सदस्यत्व असलेल्या व्यापाऱ्यांची संख्या 1.64 कोटी झाल्याचे जाहीर केले. वर्षभरात त्यात 27 लाखांची भर पडली. पेटीएमच्या म्हणण्यानुसार साउंडबॉक्स उपकरणे मोठ्या प्रमाणात दुकानदारांकडे वापरली जात आहेत. अशा उपकरणातून डिजिटल व्यवहारांची ध्वनीसूचना मिळाल्यामुळे व्यापाऱ्याला प्रत्येक वेळी दूरध्वनीचा पडदा पाहावा लागत नाही. मात्र उपकरण असणे म्हणजे प्रत्येक दुकानात रोज सारख्याच मूल्याचे व्यवहार होतात असे नाही. कंपनीने व्यापाऱ्यांच्या व्यवहारांचे एकूण मूल्य 7.1 लाख कोटी रुपये असल्याचे म्हटले. सीएनबीसी टीव्ही18 नुसार त्या मोजमापात वार्षिक 26% वाढ झाली. व्यवहारांचे एकूण मूल्य आणि कंपनीला मिळणारा निव्वळ महसूल यांत मोठा फरक असतो. व्यवहारातील सर्व पैसे पेटीएमच्या उत्पन्नात जमा होत नाहीत. शुल्क, सदस्यत्व आणि इतर सेवा यांद्वारे कंपनीचा महसूल तयार होतो. म्हणून मोठ्या व्यवहारसंख्येवरून एकूण नफा थेट मोजू नये.
वित्तीय सेवांतून वाढणारे उत्पन्न
पेटीएमच्या अधिकृत अहवालानुसार वित्तीय सेवा वितरणातून महसूल 912 कोटी रुपये झाला. मागील वर्षाच्या तुलनेत ही 49% वाढ होती. या विभागात व्यापाऱ्यांच्या कर्जवितरणाशी संबंधित कामे, वैयक्तिक कर्जसेवा आणि इतर आर्थिक उत्पादनांचे वितरण समाविष्ट आहे. कंपनी स्वतः प्रत्येक ग्राहकाला थेट कर्ज देणारी बँक आहे असा अर्थ यातून काढू नये. विविध परवानाधारक कर्जपुरवठादारांमार्फत ग्राहकांपर्यंत सेवा पोहोचवली जाऊ शकते. त्यामुळे कर्जाचा अंतिम व्याजदर आणि अटी ग्राहकाला कर्ज देणाऱ्या संस्थेच्या कागदपत्रांत तपासाव्या लागतात. कंपनीने आर्थिक सेवा वापरणाऱ्या प्रमुख ग्राहकांची संख्या 8.8 लाख असल्याचे सांगितले. त्यात वार्षिक 35% वाढ नोंदली गेली. ही संख्या संपूर्ण पेटीएम वापरकर्त्यांच्या संख्येसारखी नाही. आर्थिक सेवेतून मिळणारा महसूल व्यवहारांच्या एकूण मूल्याशीही समान नाही. ग्राहकांनी कर्जाबरोबर प्रक्रिया शुल्क आणि परतफेडीची अट पाहणे आवश्यक आहे.
यूपीआय शुल्काबाबत स्पष्टता आणि पुढील दिशा
कंपनीच्या गुंतवणूकदार सादरीकरणात यूपीआयवरील व्यापारी शुल्कासंबंधी संभाव्य बदल हा भविष्यातील अतिरिक्त फायदा असू शकतो असे म्हटले. मात्र असा बदल आधीच सर्व व्यवहारांवर लागू झाला असे कंपनीने जाहीर केलेले नाही. मनीकंट्रोलनेही शुल्कांच्या संभाव्य बदलांबाबत अपेक्षा नोंदवल्या आहेत. प्रस्तावित बदल आणि सरकारकडून प्रत्यक्ष लागू केलेला नियम यांमध्ये फरक आहे. ग्राहक किंवा व्यापाऱ्यांनी अफवांवरून नवीन शुल्क भरायला सुरुवात करू नये. कंपनीने सप्टेंबरअखेरीस 13,617 कोटी रुपयांची रोख शिल्लक असल्याचेही जाहीर केले. व्यवसायविस्तारासाठी निधी उपलब्ध असणे आणि पुढील प्रत्येक गुंतवणूक नफ्यात जाईल ही दोन वेगळी स्थिती आहेत. समभागधारकांनी नियमित नफा, 270 कोटी परिचालन नफा आणि व्यापारी सदस्यत्वातील वाढ स्वतंत्र पाहावी. ही माहिती गुंतवणुकीचा सल्ला नाही. पुढील तिमाहीत उत्पन्नवाढ, व्यापारी सेवा आणि संभाव्य नियामक बदलांचा प्रत्यक्ष परिणाम महत्त्वाचा राहील.
आर्थिक अहवालातील विशेष घटक, व्यवहार मूल्य आणि व्यापाऱ्यांकडून मिळणारे निव्वळ उत्पन्न यांचा भेद लक्षात ठेवल्यास तिमाही कामगिरीचे चित्र अधिक स्पष्ट होते.
स्रोत
- पेटीएम अधिकृत तिमाही निकाल — 26 ऑक्टोबर 2026
- बिझनेस स्टँडर्ड / पीटीआय — 26 ऑक्टोबर 2026
- मनीकंट्रोल — 26 ऑक्टोबर 2026
- सीएनबीसी टीव्ही18 — 26 ऑक्टोबर 2026
- इकॉनॉमिक टाइम्स — 26 ऑक्टोबर 2026