भारतीय कार बाजाराने सप्टेंबर 2026 मध्ये विक्रमी रिटेल नोंदवले. फेडरेशन ऑफ ऑटोमोबाइल डीलर्स असोसिएशन्सच्या आकडेवारीनुसार 4,27,213 प्रवासी वाहनांची ग्राहक नोंदणी झाली—मागील वर्षापेक्षा 32.10% आणि ऑगस्टपेक्षा 6.17% जास्त. पण या विक्रमातील सर्वात रोचक बदल विक्रीच्या एकूण संख्येपेक्षा इंधन मिश्रणात दिसतो: पेट्रोल-इथेनॉल कारचा हिस्सा 41.27% आणि सीएनजी/एलपीजी, हायब्रिड व इलेक्ट्रिक मिळून 41% झाला.
32% वाढ खरी, पण बेस इफेक्ट लक्षात घ्या
फाडाने स्वतः सावध केले आहे की सप्टेंबर 2025 मध्ये जीएसटी बदलाच्या आधी ग्राहकांनी खरेदी पुढे ढकलल्यामुळे तुलना बेस असामान्यपणे कमी होता. म्हणून 32.10% वार्षिक वाढ पूर्णपणे नवीन मागणी मानणे चुकीचे ठरेल.
महिन्यागणिक 6.17% वाढ अधिक स्वच्छ संकेत
ऑगस्टमध्ये 4,02,398 कार रिटेल झाल्या होत्या. सप्टेंबरमध्ये 4,27,213 झाल्याने 6.17% वाढ दिसते. फाडाच्या मते हा आकडा आणि विक्रमी सप्टेंबर कामगिरी वास्तविक मागणी समजण्यासाठी वार्षिक तुलनेपेक्षा अधिक उपयुक्त आहेत.
शहरी आणि ग्रामीण वाढ जवळपास समान
शहरी प्रवासी वाहन रिटेल 32.11% आणि ग्रामीण 32.09% वाढले. वार्षिक वाढ जवळपास समान असली तरी महिन्यागणिक शहरी बाजार 7.96% आणि ग्रामीण 3.47% वाढला.
पेट्रोलचा हिस्सा 41.27%
पेट्रोल आणि इथेनॉल वाहनांनी सप्टेंबर प्रवासी वाहन रिटेलमध्ये 41.27% हिस्सा घेतला. काही वर्षांपूर्वी पेट्रोल-डिझेल मिळून बाजारावर जवळपास पूर्ण वर्चस्व होते. आता पर्यायी इंधन स्वतंत्र मोठा गट बनला आहे.
सीएनजी आणि एलपीजी 23.11%
सीएनजी/एलपीजीचा हिस्सा 23.11% राहिला. ऑगस्टच्या 25.28% पेक्षा तो कमी आहे. काही भागातील सीएनजी किंमत बदल आणि मॉडेल मिश्रण याचा परिणाम असू शकतो. तरी जवळपास प्रत्येक चौथी कार या इंधनावर असणे मोठा बदल आहे.
हायब्रिड 9.44%
हायब्रिडचा हिस्सा ऑगस्टच्या 9.04% वरून 9.44% झाला. यात विविध प्रकारच्या हायब्रिड तंत्रज्ञानाचा समावेश असू शकतो. स्ट्राँग हायब्रिड पेट्रोल वापर मोठ्या प्रमाणात कमी करू शकतो, तर माइल्ड हायब्रिडचा फायदा तुलनेने मर्यादित असतो.
इलेक्ट्रिक 8.45%
इलेक्ट्रिक कारचा हिस्सा सप्टेंबरमध्ये 8.45% झाला, ऑगस्टमध्ये 7.63% आणि मागील सप्टेंबरमध्ये 5.74% होता. युनिटमध्ये इलेक्ट्रिक रिटेल सुमारे 35,900 पर्यंत पोहोचले. हा स्वतंत्र मासिक विक्रम आहे.
पर्यायी इंधन मिळून 41%
सीएनजी/एलपीजी 23.11%, हायब्रिड 9.44% आणि इलेक्ट्रिक 8.45% मिळून 41% होतात. पेट्रोल-इथेनॉलच्या 41.27% च्या अगदी जवळ. मात्र याचा अर्थ पेट्रोल इंजिन 41% वरच आहे असे नाही—हायब्रिडमध्येही पेट्रोल इंजिन असू शकते. ही नोंदणीतील इंधन श्रेणी आहे, तेल वापराचा सरळ माप नाही.
डिझेल कुठे?
उरलेल्या बाजारात डिझेल आणि इतर श्रेणी येतात. उत्सर्जन नियम, छोट्या डिझेल इंजिनचा वाढलेला खर्च आणि सीएनजी-हायब्रिड पर्यायामुळे प्रवासी कारमध्ये डिझेलचा हिस्सा दीर्घकाळात कमी झाला आहे. मोठ्या एसयूव्हीमध्ये मात्र डिझेल अजून महत्त्वाचे आहे.
मारुती जवळपास 40%
मारुती सुझुकीने सप्टेंबरमध्ये 1,69,132 प्रवासी वाहन रिटेल नोंदवून 39.59% बाजारहिस्सा घेतला. कंपनीची सीएनजी आणि छोट्या पेट्रोल कारमधील ताकद मोठी आहे.
महिंद्रा आणि टाटा जवळजवळ बरोबरीत
महिंद्राने 57,343 आणि टाटा मोटर्सने 57,254 कार रिटेल केल्या. त्यांचा बाजारहिस्सा अनुक्रमे 13.42% आणि 13.40% होता. फक्त 89 वाहनांचा फरक असल्याने दुसऱ्या स्थानाची मासिक स्पर्धा अत्यंत जवळ आली.
ह्युंदाई 11.75%
ह्युंदाईने 50,201 वाहनांसह 11.75% हिस्सा घेतला. भारतीय बाजारातील पारंपरिक दुसरे स्थान आता महिंद्रा आणि टाटाच्या एसयूव्ही वाढीमुळे अधिक आव्हानात्मक झाले आहे.
डीलर स्टॉक 43–45 दिवस
विक्रमी रिटेल असूनही डीलर इन्व्हेंटरी आणखी पाच दिवसांनी वाढून 43–45 दिवसांवर पोहोचली. फाडा साधारण 21 दिवसांचा आरोग्यदायी बेंचमार्क सांगते. म्हणजे कंपन्यांनी सणासुदीसाठी मोठ्या प्रमाणावर वाहन पाठवले आहेत.
उच्च स्टॉकचा धोका
सणात अपेक्षित विक्री झाली नाही तर डीलरला व्याज खर्च आणि वाहन वृद्धत्वाचा भार येतो. त्यानंतर मोठ्या सवलती द्याव्या लागू शकतात. ग्राहकासाठी सवलत चांगली असली तरी डीलर नफ्यासाठी जास्त स्टॉक धोकादायक आहे.
सहा महिन्यांत 25.44 लाख कार
एप्रिल-सप्टेंबर काळात 25,44,187 प्रवासी वाहन रिटेल झाले, मागील वर्षाच्या 20,43,813 पेक्षा 24.48% जास्त. त्यामुळे सप्टेंबरचा विक्रम पूर्णपणे एका महिन्याचा अपवाद नाही; पहिल्या सहामाहीतही बाजार मजबूत आहे.
आरबीआय दरवाढ नवा धोका
आज रेपो दर 0.25 टक्के वाढल्यामुळे पुढील वाहन कर्ज महाग होऊ शकते. सणासुदीतील मागणी मजबूत असली तरी नोव्हेंबर-डिसेंबरमध्ये कर्जदर वाढल्यास काही किंमत-संवेदनशील ग्राहक खरेदी पुढे ढकलू शकतात.
पुढील दोन महिने काय सांगतील?
नवरात्र-दसरा बुकिंग प्रत्यक्ष डिलिव्हरीत किती रूपांतरित होते, 43–45 दिवसांचा स्टॉक कमी होतो का, पर्यायी इंधनाचा 41% हिस्सा टिकतो का आणि उच्च व्याजदराचा परिणाम दिसतो का—हे भारतीय कार बाजारातील बदल कायमचा आहे की सणासुदीचा तात्पुरता उछाळ हे ठरवेल.
स्रोत
ऑटोकार प्रोफेशनल, 6 ऑक्टोबर 2026 — फाडा रिटेल, इंधन मिश्रण, कंपनी बाजारहिस्सा आणि डीलर स्टॉक.